پارس

موسس سلسله عادل شاهی یوسف علی شاه بود که فرماندار دولت بهمنی در بیجاپور بود. او به همراه پسرش اسماعیل بیجاپور را از سلطنت بهمنی جدا کردند و از عنوان خان به جای شاه استفاده می کردند. خان به معنی رییس از این جهت جایگزین نام شاه شده بود که ترتیب القاب سلطنتی رعایت شود و به سلطان بهمنی احترام گذاشته شود.

 ابراهیم عادل شاه

اولین بار ابراهیم عادل شاه نوه یوسف علی شاه بود که لقب شاه را بر خود گذاشت و مرزهای سلطنت بیجاپور را مشخص کرد.

 گل گومباز

یوسف عادل شاه یکی از افراد برجسته سلسله بهمنی بود که از ایران به هند مهاجرت کرده بودند. زبان رسمی آنان زبان فارسی بود. از جمله کتابهایی که در این دوران نوشته شدند می توان به کتاب تاریخ رفیع الدین ابراهیمی شیرازی در مورد سلسله عدل شاهی اشاره کرد که به دستور ابراهیم عادل شده دوم نگاشته شد.

" تاریخ فرشته" همچنین به نام " گلشن ابراهیمی" توسط فرشته تاریخ نگار دوران نوشته شد.

میر ابراهیم لاری اسدخانی مورخ دیگری است که به همراه ابراهیم زبیری کتاب بساطین السلاطین را نوشتند و به سلطنت عادلشاهی در آن پرداختند.

آثاری که در طول این دوران ساخته شدند بسیار زیادند از جمله چاندبی بی - مسجد جامع- گگن محل- علی راضا- چاند بادی- گل گومباز - ملک میدان  و بسیاری دیگر از چاهها و اماکن عمومی.

 خانقاه یا درگاه بزرگ صوفی حضرت مرتضی قادری در غرب بیجاپور

در آغاز سلطنت آیبک در هند صوفیان به هند سرازیر شدند و در زمان حکومت عادلشاهی نیز به رشد و فعالیت خود در آزادی ادامه دادند. اسامی برخی از بزرگان صوفی در دوران عادلشاهی :

حاجی رومی - پیر معابری خندایت- ابراهیم زنگنه - حضرت حاقظ حسینی- حضرت حمزه حسینی - عین الدین گنج العلوم و ...بیش از صدها مقبره و خانقاه در این نقطه از بیجاپور وجود دارند.

سلطنت عادلشاهیان سیستمهای آبرسانی فوق العاده برای بیجاپور ساختند که سدها و لوله کشی های آنان برای تمام مردم ناحیه بیجاپور آب فراهم می کرد.این لوله کشی ها تا دورترین مناطق مانند شاه پور می رسید. سدهای تروی و افضل پور را احداث کردند. دریاچه های متعددی از جمله دریاچه جهان بیگم و بیش از ١٠٠٠ چاه از جمله تالاب رنگرز و تالاب قاسم و تالاب الله پور را احداث نمودند.  بیش از ١۶٠٠ مسجد برای جمعیت یک میلیونی بیجاپور در قرن ١۵ میلادی ساختند.

باغها و پارکهای ایجاد شده توسط سلطنت عادلشاهی بی نظیر بودند. باغهایی مانند علی باغ - کشور خان باغ - نگین باغ - نوروز باغ - ابراهیم باغ و...از میان صدها باغ باقی ماندند و کاروانسراها و هتلهایی مخصوص مسافرین بنا شد.

سیستم اموزشی اسلامی و به زبان فارسی بود و دروس شامل منطق - شعر و ادبیات - قرآن و حدیث - علوم و دستور زبان می شد. بیشتر معلمان صوفیان و دانشمندان عرب و ایرانی بودند.

پزشکی بسیار پیشرفت کرد. دکتر زمان خدایی معتقد است در سلطنت عادلشاهی بیمارستانها و دارالشفاها وجود داشتند و بیماریهایی مانند تب و ناراحتی های چشم و گوش  و پوست را با علوم طب یونانی - ایرانی و آیور ودا درمان می کردند. همچنین کتابهای پزشکی زیادی در مورد آناتومی بدن و فیزیولوژی و تراپی های متعدد نوشته شدند.

موسیقی جایگاه ویژه ای برای سلاطین عادلشاهی داشت و آهنگ سازان و ساز نوازان زیادی در دربار آنها ساکن بودند. همچنین هنرهایی مانند نقاشی و رقص بسیار شکوفا و مورد توجه بودند. تئاترها و برنامه های تفریحی زیادی برای دربار ترتیب داده می شد. در این زمان زبانی به نام زبان دکنی نیز شکل گرفت که مخلوطی از فارسی و گجراتی و ماراتی و کاناددا بود . کتابی به نام کتاب نورس به زبان دکنی  توسط ابراهیم عادل شاه دوم نیز نوشته شده است که حاوی اشعار و موسیقی های اوست. این زبان تحت سلطنت بهمنیان نیز شکوفا شد و بعدها به عنوان اردوی دکنی شناخته شد.

سبک معماری دوران مخلوطی از معماری ایرانی- ترکی و دکنی بود. مسجدهایی مانند مسجد ملک جهان یا دلخوش محل نمونه هایی از معماری سنگی و کارهای چوبی هستند.

بیچاپور تحت سلطنت عادلشاهیان یکی از بزرگترین و شکوفاترین شهرها و زیباترین پایتختهای زمان خودش بود که بسیاری از بناها و سدهای آنها تا امروز باقی است.

اسامی شاهان عادلشاهی:

١- یوسف عادل شاه ١۴٩٠ - ١۵١٠

٢- اسماعیل عادل شاه

٣- مالو عادل شاه

۴- ابراهیم عادل شاه

۵- علی عادل شاه اول

۶-ابراهیم عادل شاه دوم

٧- محمد عادل شاه

٨- علی عادل شاه دوم

٩- اسکندر عادل شاه ١۶٧٢- ١۶٨۶